Ανακοινωθέν Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος

Συνήλθε σήμερα Δευτέρα, 10 Μαΐου 2010, σε πρώτη Έκτακτη Συνεδρία η Ιερά Συνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πασης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, στην Αίθουσα Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.

Προ της Συνεδρίας ετελέσθη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη, ιερουργούντος του νεωτέρου τη τάξει Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κ. Εμμανουήλ.

Περί την 9η πρωινή, στη μεγάλη Αίθουσα των Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου, εψάλη η Ακολουθία για την έναρξη των εργασιών της Ιεράς Συνόδου. Αναγνωσθέντος του Καταλόγου των συμμετεχόντων Ιεραρχών, διεπιστώθη η απουσία των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Δαμασκηνού, Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ. Μελετίου, και Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ Εφραίμ, οι οποίοι απουσίασαν αιτιολογημένα.

Ακολούθως, συνεκροτήθη η Επιτροπή Τυπου από τούς Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο, Σύρου, Τήνου, Άνδρου, Κέας και Μήλου κ. Δωρόθεο και Πατρών κ. Χρυσόστομο.

Στη συνέχεια ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος ως Πρόεδρος του Σώματος της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας προσεφώνησε τα Μέλη Αυτής. Στην αρχή αναφέρθηκε στη θεματολογία της σύγκλησης της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας, καθώς και στα θλιβερά γεγονότα των ημερών λέγοντας: «Νομίζω ότι όλοι μας θα θέλαμε και από αυτό το βήμα της Ιεραρχίας μας, να εκφράσουμε την συνοχή της καρδίας μας για όσα θλιβερά γεγονότα ζήσαμε τις προηγούμενες ημέρες στη χώρα μας και την οδύνη μας για τον άδικο χαμό των συνανθρώπων μας κατά την ώρα της εργασίας των. Η διαμαρτυρία για τα προσωπικά ή γενικώτερα παράπονα έναντι της ακολοθουμένης τακτικής της πολιτείας είναι δίκαιο και αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε πολίτη. Η χρήση βίας όμως και περισσότερο η αφαίρεση ζωής του οποιουδήποτε, είναι απολύτως ανεπίτρεπτα». Επίσης είπε: «ανησυχία προκαλεί η λήψη σκληρών οικονομικών μέτρων λιτότητος και η απώλεια θέσεων εργασίας, ενώ αμηχανία προξενεί η συμπεριφορά και ο τρόπος αντιδράσεως των Εταίρων μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Και κατέληξε ότι «η κρίση είναι πνευματική, που επικεντρώνεται στην οικογένεια, στους θεσμούς, στις δομές της πολιτείας, … και είναι έκδηλη και στο χώρο της ανθρώπινης πλευράς της Εκκλησίας και γι’ αυτό απαιτείται μια καλή διάγνωση και το κατάλληλο φάρμακο».

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρυστίας και Σκύρου κ. Σεραφείμ, ως Αντιπρόεδρος της Ιεραρχίας, αντιφώνησε εκ μέρους των Σεβασμιωτάτων Ιεραρχών. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε συζήτηση μεταξύ των Ιεραρχών για την θεματολογία της συγκλήσεως της Ιεραρχίας και ακολούθως άρχισε η διαδικασία της πλήρωσης των τριών κενών Μητροπολιτικών Εδρών Λαγκαδά,Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών και Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ. 1 του Νόμου 590/1977 «Περί Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος».

Κατόπιν άρχισε η ψηφοφορία περί του τρόπου πληρώσεως των τριών κενών Μητροπολιτικών Εδρών, με τα εξής αποτελέσματα:

α) Γιά την Ιερά Μητρόπολη Λαγκαδά, επί ψηφισάντων 75, η πρόταση δι’ εκλογής έλαβε 58 ψήφους και η πρόταση δια καταστάσεως 11 ψήφους. Επίσης ευρέθησαν και 5 λευκές ψήφοι και 1 άκυρη. Έτσι η Ιεραρχία απεφάνθη υπέρ της πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Λαγκαδά δι’ εκλογής.

β) Για την Ιερά Μητρόπολη Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών, επί ψηφισάντων 75, η πρόταση δι’ εκλογής έλαβε 26 ψήφους και η πρόταση δια καταστάσεως 45 ψήφους. Επίσης ευρέθησαν και 3 λευκές ψήφοι και 1 άκυρη. Έτσι η Ιεραρχία απεφάνθη υπέρ της πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών δι’ εκλογής.

γ) Για την Ιερά Μητρόπολη Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού, επί ψηφισάντων 75 η πρόταση δι’ εκλογής έλαβε 50 ψήφους και η πρόταση δια καταστάσεως 16 ψήφους. Επίσης ευρέθησαν και 8 λευκές ψήφοι και 1 άκυρη. Έτσι η Ιεραρχία απεφάνθη υπέρ της πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού δι’ εκλογής.

Ακολούθησε η διαδικασία της πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Λαγκαδά δι’ εκλογής. Για την κατάρτιση του τριπροσώπου επί συνόλου 76 ψηφισάντων έλαβαν:
1) Αρχιμανδρίτης κ. Ιωάννης Τασσιάς ψήφους 47,
2) Αρχιμανδρίτης κ. Γεώργιος Χρυσοστόμου ψήφους 41,
3) Αρχιμανδρίτης κ. Γερμανός Γαλάνης ψήφους 32,
Ευρέθη και 1 λευκή ψήφος.

Επί της δευτέρας ψηφοφορίας, και γενομένης της διαλογής των ψήφων, ανεδείχθη Μητροπολίτης Λαγκαδά ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Ιωάννης Τασσιάς, με 41 ψήφους, επί συνόλου 76 ψηφισάντων, ενώ έλαβε 21 ψήφους ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Γεώργιος Χρυσοστόμου, 11 ψήφους ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Γερμανός Γαλάνης, και ευρέθησαν 2 λευκές ψήφοι και 1 άκυρη.

Στη συνέχεια άρχισε η διαδικασία πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών δι’ εκλογής. Για την κατάρτιση του τριπροσώπου επί συνόλου 75 ψηφισάντων έλαβαν:
1) Αρχιμανδρίτης κ. Αθηναγόρας Δικαιάκος ψήφους 38,
2) Αρχιμανδρίτης κ. Ιερόθεος Καλογερόπουλος ψήφους 27,
3) Αρχιμανδρίτης κ. Θεόκλητος Αθανασόπουλος ψήφους 18,
Ευρέθησαν 3 άκυροι και 3 λευκές ψήφοι.

Επί της δευτέρας ψηφοφορίας, και γενομένης της διαλογής των ψήφων, ανεδείχθη Μητροπολίτης Ιλίου, Πετρουπόλεως και Αχαρνών ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Αθηναγόρας Δικαιάκος, με 44 ψήφους, επί συνόλου 75 ψηφισάντων, έλαβαν 17 ψήφους ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Ιερόθεος Καλογερόπουλος και 3 ψήφους ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Θεόκλητος Αθανασόπουλος, ενώ ευρέθησαν 6 λευκές ψήφοι και 5 άκυροι.

Στη συνέχεια άρχισε η διαδικασία πληρώσεως της Ιεράς Μητροπόλεως Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού δι’ εκλογής. Για την κατάρτιση του τριπροσώπου επί συνόλου 75 ψηφισάντων έλαβαν:
1) Αρχιμανδρίτης κ. Κύριλλος Μισιακούλης ψήφους 63,
2) Αρχιμανδρίτης κ. Νεκτάριος Αντωνόπουλος ψήφους 16,
3) Αρχιμανδρίτης κ. Χρύσανθος Στελλάτος ψήφους 10,
Ευρέθησαν 4 λευκές ψήφοι και 3 άκυρες.

Επί της δευτέρας ψηφοφορίας, και γενομένης της διαλογής των ψήφων, ανεδείχθη Μητροπολίτης Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης κ. Κύριλλος Μισιακούλης, με 66 ψήφους, επί συνόλου 75 ψηφισάντων, ενώ ευρέθησαν 5 λευκές ψήφοι και 4 άκυροι.

Στη συνέχεια ακολούθησε η ψηφοφορία για την εκλογή των νέων Επισκόπων.

Για την πλήρωση της θέσεως Τιτουλαρίου Επισκόπου παρά τη Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, με τον τίτλο της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Επισκοπής Τανάγρας, επί συνόλου 71 ψηφισάντων έλαβαν:
1) Αρχιμανδρίτης κ. Πολύκαρπος Χρυσικός ψήφους 49,
2) Αρχιμανδρίτης κ. Ειρηναίος Καλογήρου ψήφους 1,
3) Αρχιμανδρίτης κ. Βενέδικτος Καρύδης ψήφους 1,
Ευρέθησαν και 18 λευκές και 2 άκυρες ψήφοι.

Τιτουλάριος Επίσκοπος παρά τη Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών, με τον τίτλο της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Επισκοπής Τανάγρας, εκλέγεται ο Αρχιμανδρίτης κ. Πολύκαρπος Χρυσικός.

Για την πλήρωση της θέσεως Βοηθού Επισκόπου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, με τον τίτλο της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Επισκοπής Φωτικής, σύμφωνα με τους Ιερούς Κανόνες και τις διατάξεις του άρθρου 13 του Νομου 1951/1991, επί συνόλου 69 ψηφισάντων έλαβαν:
1) Αρχιμανδρίτης κ. Διονύσιος Σιφναίος ψήφους 54,
2) Αρχιμανδρίτης κ. Κωνσταντίνος Ραμιώτης ψήφους 1,
3) Αρχιμανδρίτης κ. Γεώργιος Ρέμπελος ψήφους 0,
Ευρέθησαν και 13 λευκές και 1 άκυρη ψήφος.

Βοηθός Επίσκοπος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, με τον τίτλο της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Επισκοπής Φωτικής, εκλέγεται ο Αρχιμανδρίτης κ. Διονύσιος Σιφναίος.

Τα Μικρά και Μεγάλα Μηνύματα, τα οποία, κατά την κρατούσα Εκκλησιαστική Τάξη, δίνουν οι νεοεκλεγέντες Μητροπολίτες και Επίσκοποι, θα δοθούν αύριο το πρωί πριν από την έναρξη των εργασιών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.

Η Ιερά Συνοδος της Ιεραρχίας θα συνεχίσει τις εργασίες Της αύριο το πρωί.

Η Επιτροπή Τυπου της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας

Πρόγραμμα Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου

ΔΕΥΤΕΡΑ 10 ΜΑΪΟΥ 2010
09:00 π.μ. - ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ
Εργασίες Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας



ΤΡΙΤΗ 11 ΜΑΪΟΥ 2010
09:00 π.μ. - ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ
Εργασίες Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας



ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΜΑΪΟΥ 2010
09:00 π.μ. - ΣΥΝΟΔΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ
Εργασίες Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 ΜΑΪΟΥ 2010
18:30 μ.μ. - ΝΕΟ ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟ ΔΗΜΟΥ ΙΝΑΧΟΥ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός


ΣΑΒΒΑΤΟ 15 ΜΑΪΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΚΑΛΑΝΑ ΒΑΛΤΟΥ - ΙΕΡΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΕΡΗΜΙΤΟΥ
Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία

18:00 μ.μ. - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ - ΚΛΕΙΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΚ (έναντι Δημοτικού Γηπέδου στό λιμάνι)
1ο Περιφερειακό Φεστιβάλ Νέων


ΚΥΡΙΑΚΗ 16 ΜΑΪΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΠΕΤΡΩΝΑ ΒΑΛΤΟΥ - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Αρχιερατική Θεία Λειτουργία

Το Αγρίνιο τίμησε τον Πολιούχο του

Με ξεχωριστή λαμπρότητα τιμήθηκε και εφέτος στο Αγρίνιο, η μνήμη του αγίου μεγαλομάρτυρος Χριστοφόρου, προστάτου και πολιούχου της πόλεως το διήμερο 8 και 9 Μαΐου, ενώ επίκεντρο των εορτασμών ήταν ο μεγαλοπρεπής νέος Ιερός Ναός του Αγίου Χριστοφόρου. Τις εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία τους οι, προσκεκλημένοι του Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ, Μητροπολίτες Δημητριάδος και Αλμυρού κ. ΙΓΝΑΤΙΟΣ, Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. ΙΕΡΕΜΙΑΣ και Πολυανής και Κιλκισίου κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Κατά τη θεία Λειτουργία παρέστη συμπροσευχόμενος και ο Γέρων Μητροπολίτης Ευρίπου κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ.

Την παραμονή της εορτής τελέσθηκε ο μέγας πανηγυρικός Εσπερινός, χοροστατούντος του Μητροπολίτου Γόρτυνος κ. ΙΕΡΕΜΙΟΥ, ο οποίος κήρυξε και τον θείο λόγο.

Το πρωί τελέσθηκε ο Όρθρος και στη συνέχεια η πολυαρχιερατική θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ, ενώ τον θείο λόγο κήρυξε ο Μητροπολίτης Πολυανής κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ.

Οι εορτές κορυφώθηκαν το απόγευμα της Κυριακής με τον μεθέορτο Εσπερινό και την πάνδημη λιτάνευση των Ιερών Λειψάνων και της Ιεράς Εικόνος του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Χριστοφόρου στους κεντρικούς δρόμους του Αγρινίου. Στην κεντρική πλατεία της πόλεως τελέσθηκε αρτοκλασία και ο Μητροπολίτης Δημητριάδος απευθυνόμενους στους πιστούς, που κατέκλυσαν την πλατεία και τους πέριξ αυτής δρόμους, αναφέρθηκε στην ελπίδα που προσφέρει στον σημερινό άνθρωπο το μήνυμα της Αναστάσεως και χαρακτήρισε τη συμμετοχή των πιστών που ακολουθούσαν την ιερά λιτανεία, ως μια ειρηνική πορεία με επικεφαλής τον άγιο Χριστοφόρο, που φέρει στον ώμο του τον Χριστό. Επίσης ανέφερε πως μονάχα η Εκκλησία μπορεί να προσφέρει λύση και να βγάλει από τα οικονομικά και άλλα αδιέξοδα την ελληνική κοινωνία προτείνοντας της το ασκητικό φρόνημά της και την ελληνορθόδοξη πολιτιστική παράδοσή της.

Στις εκδηλώσεις συμμετείχαν ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Βουλευτές του Νομού, ο Νομάρχης Αιτωλοακαρνανίας, ο Δήμαρχος Αγρινίου, ο Διοικητής της Αεροπορίας (132 Σ.Μ.), ο Διευθυντής της Αστυνομικής Διευθύνσεως Ακαρνανίας και ο Διοικητής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, καθώς και άλλοι εκπρόσωποι αρχών και φορέων. Επίσης συμμετείχαν άγημα της 132 Σ.Μ. η Φιλαρμονική του Δήμου Αγρινίου και αντιπροσωπείες πολιτιστικών και λαογραφικών ομίλων και των μαθητών των σχολείων της ενορίας.

Εφέτος η εορτή του Αγίου Χριστοφόρου συνέπεσε με την Κυριακή του Τυφλού, κατά την οποία εορτάζεται η Σύναξη «πάντων των εν Αιτωλία και Ακαρνανία διαλαμψάντων Αγίων». Έτσι κατά τη διάρκεια των λατρευτικών εκδηλώσεων εκτέθηκαν προς προσκύνηση ιερά λείψανα των τοπικών αγίων Ιωάννου του Βραχωρίτου, Ιακώβου του εν Δερβεκίστη και Ανδρέου του Ερημίτου, τα οποία λιτανεύθηκαν μαζί με τα ιερά λείψανα του Αγίου Χριστοφόρου κατά την ιερά λιτανεία.

Τέλος να σημειωθεί ότι ανάλογες ήταν οι λατρευτικές εκδηλώσεις που τελέσθηκαν και στον παλαιό Ιερό Ναό του Αγίου Χριστοφόρου.

Εκ του Γραφείου Τύπου της Ιεράς Μητροπόλεως.

Πρόγραμμα Ιεράς Πανηγύρεως

Επίσημος εορτασμός της ιεράς μνήμης

του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Χ ρ ι σ τ ο φ ό ρ ο υ

πολιούχου της πόλεως του Αγρινίου

ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΜΑΪΟΥ 2010

19:30’ μ.μ. Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός εις τον νέον Ιερόν Ναόν του Αγίου Χριστοφόρου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. ΙΕΡΕΜΙΟΥ και συγχοροστατούντων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Δημητριάδος και Αλμυρού κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ, Πολυανής και Κιλκισίου κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ.


ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΜΑΪΟΥ 2010

07:00’ π.μ. Όρθρος και Θεία Λειτουργία εις τον νέον Ιερόν Ναόν του Αγίου Χριστοφόρου, προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ και συλλειτουργούντων των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. ΙΕΡΕΜΙΟΥ, Πολυανής και Κιλκισίου κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ.

18:30’ μ.μ. Μεθέορτος Αρχιερατικός Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ.

19:15’ μ.μ. Λιτάνευσις του Ιερού Λειψάνου και της Ιεράς Εικόνος του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Χριστοφόρου, εις την πόλιν του Αγρινίου, με την συμμετοχήν των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κ. ΙΕΡΕΜΙΟΥ, Πολυανής και Κιλκισίου κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ.

Πρόγραμμα Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου

ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΜΑΪΟΥ 2010
19:30 μ.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΓΑΒΑΛΟΥΣ
Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός


ΚΥΡΙΑΚΗ 2 ΜΑΪΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΣΕΑΣ ΤΡΙΧΩΝΙΔΟΣ
Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία


ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΜΑΪΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙΟΥ ΒΟΝΙΤΣΗΣ
Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία

ΠΕΡΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύ λόγος για το θέμα των μεταφράσεων των λειτουργικών κειμένων της Εκκλησίας σε γλώσσα περισσότερο προσιτή στον σημερινό κόσμο. Στο μικρό αυτό άρθρο εξετάζεται κατά πόσον μια ενδεχόμενη μετάφραση των λειτουργικών κειμένων θα βοηθήση ή θα βλάψη, και αν επομένως είναι σκόπιμη ή και θεμιτή η προσπάθεια αυτή.

ΟΙ ΝΕΟΙ ΑΠΟΚΟΜΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Ακούγεται συχνά η άποψη ότι οι σημερινοί νέοι αδυνατούν να συμμετάσχουν στη λατρεία της Εκκλησίας μας και αιτία είναι η λειτουργική γλώσσα. Δεν υπάρχει βέβαια καμμία αμφιβολία ότι οι σημερινοί νέοι, δεχόμενοι τη σύγχρονη «εκπαίδευση της αμάθειας», είναι γλωσσικά υπανάπτυκτοι και αποκομμένοι από τις ιστορικές ρίζες τους. Χωρίς να εξετάζουμε εδώ τα αίτια της θλιβερής αυτής πραγματικότητας, συμφωνούμε κατ’ αρχήν ότι θα πρέπη να τους βοηθήσουμε όσο μπορούμε, ώστε να κατανοούν και αυτοί τα λειτουργικά κείμενα και να συμμετέχουν στην θεία Λατρεία.

Θεωρούμε όμως ότι είναι μεγάλο λάθος η "λύση" της μεταγλωττίσεως των ιερών κειμένων. Διότι, όπως έχει αποδειχθή, «η όποια μετάφραση θα προδώση δραματικά τη νοηματική εμβέλεια του πρωτοτύπου και θα δυσχεράνη σε μεγάλο βαθμό την διανοητική κατανόησή της αντί να την διευκολύνη». Οι λόγοι είναι πολλοί: Η δημοτική υστερεί σε εκφραστικές δυνατότητες σε σχέση με τον αρχαίο ελληνικό λόγο. Αδυνατεί επίσης να αποδώση με την ίδια νοηματική πυκνότητα τις μετοχές και τα απαρέμφατα όπως και τις λεπτές εννοιολογικές αποχρώσεις των εμπρόθετων προσδιορισμών (Βλ. Φώτης Σχοινάς, Λειτουργική Γλώσσα, σελ. 43-5).

ΟΙ ΔΟΓΜΑΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΜΕΤΑΦΡΑΣΤΟΙ

Το κυριώτερο, όμως, είναι η απόδοση των δογματικών εκφράσεων. Πώς είναι δυνατόν να μεταφραστούν οι όροι ουσία, φύση, υπόσταση, πρόσωπον, ενέργεια κλπ. χωρίς τον κίνδυνο της αιρετικής αποκλίσεως; Οι άγιοι Πατέρες, που υπέστησαν διωγμούς και μαρτύρια για να κρατήσουν ανόθευτη την πίστη, διατύπωσαν τους όρους αυτούς με θείο φωτισμό. Και θα προσπαθήσουμε εμείς να επαναδιατυπώσουμε την πίστη με άλλους όρους πιο "σύγχρονους"; Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης επισημαίνει τον κίνδυνο της γλωσσικής αλλαγής στους δογματικούς όρους: «Επί του θείου δόγματος ουκέτι ομοί ως ακίνδυνος ή διάφορος χρήσις των ονομάτων. Ου γαρ μικρόν ενταύθα το παρά μικρόν» (ΡG 45, 120C). Δεν είναι δύσκολο να φαντασθούμε πόσες αιρέσεις μπορούν να παρεισφρύσουν μέσα στα πλήρως μεταφρασμένα λειτουργικά κείμενα, τις οποίες κανείς δεν θα είναι εύκολο να αντιληφθή. Ο απλός πιστός μάλιστα, δεν θα είναι πλέον σε θέση να διακρίνη ανάμεσα σε έναν μεταφρασμένο ύμνο του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, σε έναν νεοσύνθετο (διότι θα υπάρξουν και τέτοιοι), και στα προτεσταντικά τραγούδια (που κυκλοφορούν ανωνύμως).

Αν, πάλι, πρόκειται να αφήσουμε τους θεολογικούς όρους ανέπαφους (όπως διατείνονται κάποιοι συντηρητικότεροι), το αποτέλεσμα της επεμβάσεως θα είναι ο ψιλός κλιτικός εκδημοτικισμός τους και η συντακτική απλοποίηση της προτάσεως. Δηλαδή, χωρίς να βοηθούμε ουσιαστικά στην κατανόηση του κειμένου, εξοστρακίζουμε από τη λειτουργική χρήση την αποστολική και πατερική γλώσσα, με όλες τις βαρύτατες συνέπειες που αυτό συνεπάγεται.

ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Αντί, λοιπόν, να προσπαθούμε να "διευκολύνουμε" τους νέους, κατεβάζοντας το υψηλό γλωσσικό επίπεδο της Λατρείας, είναι προτιμότερο να τους βοηθήσουμε ώστε με ελάχιστο κόπο να μπορούν να κατανοούν τη γλώσσα του πρωτοτύπου, αναβαθμίζοντας έτσι και το γλωσσικό τους επίπεδο. Όσοι αισθάνονται δυσκολία στη γλωσσική κατανόηση της Θείας Λειτουργίας -η οποία θεωρείται και είναι το κέντρο της ζωής μας- ας αφιερώσουν λίγο χρόνο ιδιωτικά στη μελέτη της, δηλαδή τη μετάφραση και ερμηνεία της, και ας παραμείνη η τέλεσή της στους Ναούς ως έχει, στην παραδεδομένη γλωσσική μορφή.

Το Ελληνόπουλο, πέρα από τη γνώση της νεοελληνικής, θα πρέπη να εξοικειωθή στην κατανόηση (όχι βέβαια στην πλήρη εκμάθηση) και παλαιοτέρων μορφών της ενιαίας ελληνικής γλώσσας. Είναι απαράδεκτο, να μην είναι σε θέση να κατανοήση, και ως εκ τούτου να αποστρέφεται, το Ευαγγέλιο, τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τον Παπαδιαμάντη, κλπ. Τούτο πρέπει να μας προβληματίζη όλους, και να αποτελή μέριμνα της Πολιτείας αλλά και της Εκκλησίας.

Ο ΜΗ ΣΥΧΝΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Εδώ θα θέλαμε να επισημάνουμε πολύ επιγραμματικά: α) ότι η λειτουργική γλώσσα δεν είναι η καθ’ αυτό αρχαία ελληνική γλώσσα αλλά απλούστερη μορφή της, πλησιέστερη στη νεοελληνική, και β) ότι για την κατανόησή της δεν χρειάζονται σπουδές φιλολογίας. Αρκεί ο συχνός εκκλησιασμός με λίγο ενδιαφέρον και προσοχή. Η συνεχώς επαναλαμβανόμενη μορφή της, μάλιστα, είναι ένα επιπλέον στοιχείο που διευκολύνει την κατανόησή της.

Η εξοικείωση με τη λειτουργική γλώσσα (όπως και με κάθε αντικείμενο μαθήσεως) απαιτεί τη συνεχή τριβή με αυτήν. Όπως έχει λεχθή πολύ σωστά, ο αραιός εκκλησιασμός δεν οφείλεται στο "ακατανόητον" της λειτουργικής γλώσσας, αλλά αντίστροφα: δεν κατανοούμε τη λειτουργική γλώσσα επειδή δεν εκκλησιαζόμαστε. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια, και μάταια προσπαθούμε να θεραπεύσουμε ένα κακό με λανθασμένη διάγνωση και με ακόμη πιο λανθασμένη θεραπεία. Θα ελκύσουμε τους εκτός Εκκλησίας νέους, όταν τους πλησιάσουμε με πραγματική αγάπη, και όχι όταν αλλοιώσουμε την γλώσσα της θείας Λατρείας. Κάτι τέτοιο προσπάθησε να κάνη και η Αγγλικανική “εκκλησία” και πέτυχε ακριβώς το αντίθετο (Βλ. Γέροντος Σωφρονίου, Οψόμεθα τον Θεόν, σελ. 375).

Όσο γιά τους εκκλησιαζόμενους πιστούς, αρκεί το εμπνευσμένο κήρυγμα του Ιερέως στην θεία Λειτουργία. Διότι όταν ο άνθρωπος πιστεύει και έχει ζήλο και καλή διάθεση, ακόμη και αγράμματος να είναι, ο Θεός θα τον φωτίση και θα τον οδηγήση στην βίωση της θείας Λατρείας, κάτι πολύ ανώτερο από την απλή κατανόησή της. Οι παππούδες μας -άνθρωποι κατά κανόνα ολιγογράμματοι- ποτέ δεν διαμαρτυρήθηκαν για την λειτουργική γλώσσα. Αισθάνονταν μάλιστα ως ζωτική ανάγκη τον συχνό εκκλησιασμό. Τί ήταν αυτό που τους τραβούσε στην Εκκλησία, εφ’ όσον δεν "καταλάβαιναν" τα περισσότερα από τα εκεί λεγόμενα;

ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΕΡΜΗΝΕΥΣΑΝ ΔΕΝ ΜΕΤΕΦΡΑΣΑΝ ΤΗ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Αξίζει να προσέξη κανείς το Κολλυβαδικό κίνημα, που ουσιαστικά υπήρξε ένα κίνημα πνευματικής και λειτουργικής αναγεννήσεως. Η εποχή της Τουρκοκρατίας ήταν, γλωσσικά τουλάχιστον, σε χειρότερη κατάσταση από τη σημερινή, αφού ο χριστιανικός λαός ήταν τελείως απαίδευτος. Οι Κολλυβάδες Πατέρες όμως, που εργάστηκαν σε τόσο αντίξοες συνθήκες, ποτέ δεν έθεσαν θέμα απλοποιήσεως της λειτουργικής γλώσσας. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, μέγας Πατήρ της Εκκλησίας και διδάσκαλος του Γένους, αν και μετέφρασε αγίους Πατέρες, ποτέ δεν μετέφρασε λειτουργικά κείμενα- μόνο τα ερμήνευσε. Ανάλογη υπήρξε και η δράση όλων των Κολλυβάδων Πατέρων και του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, ο οποίος επέμενε τόσο πολύ στην ίδρυση σχολείων.

Το φωτεινό παράδειγμα των αγίων Πατέρων μας καθοδηγεί απλανώς στο σκοτάδι της σημερινής εποχής, όπου τα πάντα κρίνονται και κοσκινίζονται από την τετράγωνη λογική του μεταπτωτικού ανθρώπου. Μας διδάσκει ότι, η κατανόηση των λειτουργικών κειμένων δεν είναι ζήτημα γλωσσικής απλοποιήσεως, αλλά ερμηνευτικής εμβαθύνσεως, συνειδητής ευλάβειας και θείου φωτισμού.

Η ΙΕΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Οι σύγχρονοι Έλληνες είμαστε φορείς μακραίωνης παραδόσεως και έχουμε μεγάλη ευθύνη να την διατηρήσουμε. Και μόνο για την γλώσσα μας, θα πρέπη να θεωρούμε το γεγονός ότι γεννηθήκαμε Έλληνες ως μία μεγάλη δωρεά του Θεού, και αυτό δεν αποτελεί καθόλου σωβινισμό. Απλώς αναγνωρίζουμε τις θείες δωρεές και συνειδητοποιούμε την ευθύνη μας. Δεν είναι καθόλου τυχαίο, όπως ισχυρίζονται μερικοί, ότι το Ευαγγέλιο γράφτηκε στην Ελληνική γλώσσα. Γράφει σχετικά ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ: «Υπήρχε τόσο λίγη "συμπτωματικότητα" στην "εκλογή" της ελληνικής γλώσσας όση υπήρχε στο γεγονός ότι η σωτηρία εκ των Ιουδαίων εστίν (Ιωάν. δ', 22). Η Εκκλησία στον καθορισμό των δογμάτων εξέφρασε την αποκάλυψη με τη γλώσσα της ελληνικής φιλοσοφίας» (Δημιουργία και Απολύτρωση, σ. 35-6). Είναι φανερό ότι η γλώσσα που χρησιμοποιεί η Εκκλησία μας επί τόσους αιώνες στην Λατρεία είναι η καλύτερη για να αποδώση τα λειτουργικά κείμενα, λόγω της ιεροπρεπείας, της ακριβείας και της λογικότητός της (θέματα που η ανάλυσή τους ξεφεύγει από τα όρια του μικρού αυτού άρθρου).

Οι μεταφράσεις στις ξένες γλώσσες είναι απαραίτητο φυσικά να γίνουν, παρόλη την αναπόφευκτη φθορά και πτώχευση που επέρχεται. Και στις περιπτώσεις όμως αυτές, ο μεταφραστής θα πρέπη να μην αρκήται στην κατά το δυνατόν τελειότερη ανθρώπινη γνώση, αλλά να εμφορήται από το ίδιο Αγιο Πνεύμα που είχαν οι Πατέρες οι οποίοι συνέγραψαν τις θείες Λειτουργίες, ώστε να μην αδικήση το κείμενο και τους πιστούς. Όσο για την μεταγλώττιση στη νέα ελληνική (που σημειωτέον είναι πολύ πλησιέστερη στη λειτουργική γλώσσα απ’ ό,τι οι σλαβικές γλώσσες στα αρχαία σλαβονικά), θεωρούμε ότι είναι όχι μόνο περιττή αλλά και πολύ επιζήμια.

ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΟΥ Δ΄ΑΙΩΝΑ ΕΠΕΛΕΞΑΝ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΡΟΠΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

Έχει αποδειχθή ότι οι Πατέρες του Δ΄ αιώνος, οι οποίοι και συνέγραψαν τις ιερές Λειτουργίες που τελούμε μέχρι σήμερα, δεν χρησιμοποίησαν τη δημώδη γλώσσα του καιρού τους αλλά επέλεξαν συνειδητά, τόσο για την κηρυγματική όσο και (πολύ περισσότερο) για τη λειτουργική γλώσσα, την αρχαιότροπη γλωσσική έκφραση. Ο λόγος, για τον οποίο οι άγιοι Πατέρες έκαναν αυτή την επιλογή, δεν ήταν τόσο η ανωτερότητα της γλωσσικής αυτής εκφράσεως (διότι και η τότε ομιλούμενη δεν είχε χάσει όπως η νεοελληνική το απαρέμφατο και τη μετοχή, και συνεπώς διατηρούσε την ακρίβεια, λιτότητα και σαφήνειά της). Πιστεύουμε πως ο κυριώτερος λόγος είναι ότι ήθελαν να προσδώσουν μια ιεροπρέπεια στα λειτουργικά κείμενα με έναν γλωσσικό τύπο που δεν εχρησιμοποιείτο για τις υποθέσεις της απλής καθημερινότητας. Και αυτό είναι κάτι που θα πρέπη να λάβουν σοβαρά υπ' όψιν τους οι σημερινοί οπαδοί της μεταγλωττίσεως, αν δεν θέλουν να δημιουργούν ανεπιθύμητους συνειρμούς στους πιστούς, και να τους προξενούν διάσπαση και ευθυμία μέσα στον ιερό Ναό! Κατά την έκφραση του Γέροντος Σωφρονίου, θα γεννώνται «εν τη ψυχή και τω νοϊ των παρευρισκομένων αντιδράσεις κατωτέρου επιπέδου» (Οψόμεθα τον Θεόν, σελ. 376).

Εάν η σημερινή τάση μεταγλωττίσεως και απλοποιήσεως των πάντων υπήρχε στα χρόνια των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας, μπορούμε βάσιμα να υποθέσουμε, από όσα προαναφέρθηκαν, ότι θα είχε καταδικασθή. Ο ιερός Χρυσόστομος ίσως θα επαναλάμβανε: «Ουδέ σοφίας ανθρωπίνης δείται η θεία Γραφή προς την κατανόησιν των γεγραμμένων, αλλά της του Πνεύματος αποκαλύψεως» (ΡG 53, 175). Το άγιο Πνεύμα όμως δεν λείπει ποτέ από την Εκκλησία του Χριστού. Έτσι, και οι σύγχρονοι θεοφόροι Πατέρες και φωτισμένοι Γέροντες έχουν εκφρασθή ήδη για το θέμα αυτό.

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΑΓΙΟΙ ΓΕΡΟΝΤΕΣ

Ο μακαριστός Γέροντας Σωφρόνιος, στο γνωστό κεφάλαιο «Περί της λειτουργικής γλώσσης» του βιβλίου του “Οψόμεθα τον Θεόν”, αναιρεί με κατηγορηματικό τρόπο τους «άτοπους ισχυρισμούς περί του δήθεν ακατανοήτου» της λειτουργικής ελληνικής γλώσσας, και καλεί να μείνουμε πιστοί σ’ αυτήν. Λέγει μεταξύ άλλων ο Ρώσος(!) αυτός Πατήρ: «Η Λειτουργία, ως το κορυφαίον μέσον αναφοράς του ανθρώπου προς τον Θεόν, είναι φυσικόν να έχη ως εκφραστικόν όργανον την κατά το δυνατόν τελειοτέραν γλώσσαν (ενν. την αρχαία ελληνική)... Η επί τοσούτον χρόνον χρησιμοποιηθείσα και καθαγιασθείσα γλώσσα της θείας Λειτουργίας... είναι αδύνατον να αντικατασταθή άνευ ουσιώδους βλάβης αυτής ταύτης της λατρείας».

Ο μακαριστός Γέροντας Παΐσιος ήταν και αυτός σαφώς αντίθετος με τη σημερινή "λειτουργική αναγέννηση". Έλεγε ότι με τις μεταφράσεις των λειτουργικών κειμένων θα αποκοπή ο λαός μας από τη γλώσσα της Αγίας Γραφής και των Πατέρων, και ότι είναι αδύνατον να αποδοθούν πλήρως οι όροι και οι έννοιες των κειμένων αυτών στη δημοτική, πολύ περισσότερο από μη άγιους. Αναφέρουμε ενδεικτικά ότι, όταν το 1982 επρόκειτο να κυκλοφορήση το βιβλίο του Ιερομονάχου Γρηγορίου Η Θεία Λειτουργία, Σχόλια, ο Γέροντας δεν επέτρεψε να τυπωθή παράλληλα και η ετοιμασμένη μετάφραση της θείας Λειτουργίας, ως απλό ερμηνευτικό βοήθημα, διότι αυτή, έλεγε, «μπορεί κάποτε να χρησιμοποιηθή ως αφορμή για μεταφράσεις στα λειτουργικά κείμενα»! Τί θα έλεγε άραγε αν ζούσε σήμερα;

Ο μακαριστός Γέροντας Πορφύριος, ενώ ήταν τελειόφοιτος μόλις Α' Δημοτικού, χάρη στον ζήλο και την αγάπη του για τα λειτουργικά κείμενα, έμαθε ανάγνωση και θεολογία από την Αγία Γραφή (της οποίας πολλά κεφάλαια είχε αποστηθίσει), την Παρακλητική και τα Μηναία. Έφτασε να γίνη δοχείο της χάριτος του Θεού, και να ξεπεράση στη σοφία πολλούς θεολόγους και επιστήμονες. Συνιστούσε την προσεκτική και διαρκή μελέτη των αγιογραφικών και υμνολογικών κειμένων, την χρήση του λεξικού και τη σύγκριση με άλλα τροπάρια, για την ανεύρεση της έννοιας μιας άγνωστης λέξης. Και βέβαια, παρ’ όλη την ευρύτητα του πνεύματός του, ποτέ δεν μίλησε για ανάγκη μεταφράσεως των λειτουργικών κειμένων.

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΟΚΟΣ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Πολύ σωστά έχει παρατηρηθή ότι «η λειτουργική αναγέννηση είναι απότοκος της πνευματικής αναγεννήσεως του πιστού και καθόλου υπόθεση Συνεδρίων, Σεμιναρίων και Επιτροπών. Τελεσιουργείται στο ένδον της καρδίας του πιστού κατόπιν πνευματικού μόχθου και εσωτερικών στεναγμών, συνεπικουρούσης βεβαίως απαραιτήτως και της θείας Χάριτος». Στην θεία Λειτουργία «"κατανοούμε", με την πατερική σημασιολογική εκδοχή της λέξεως, τόσο όσο μας επιτρέπει η καθόλου πνευματική κατάστασή μας. Επομένως το καιρίως ζητούμενο για τη λειτουργική αναγέννηση είναι η διά της μετανοίας και τηρήσεως των εντολών του Χριστού προσωπική μας αναγέννηση» (Σχοινάς, ένθ' αν., σ. 47 και 110). Και η ποιμαντική προσπάθεια της Εκκλησίας σε αυτή την αναγέννηση των πιστών θα πρέπη κυρίως να στοχεύη.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΛΑΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ ΑΛΛΑ ΝΕΩΤΕΡΙΜΟΙ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΟΥΝ

Συνοψίζοντας, θεωρούμε ότι το θέμα της μεταγλωττίσεως των κειμένων στην θεία Λατρεία είναι πολύ σοβαρό, διότι, εκτός από τη σύγχυση και την απώλεια της ιεροπρέπειας που προξενείται, θραύεται οριστικά η μακραίωνη συνέχεια της λειτουργικής γλώσσας, με τεράστιες αρνητικές συνέπειες. Και είναι εντυπωσιακό ότι το όλο κίνημα "λειτουργικής αναγέννησης" δεν ξεκινά από τον απλό λαό (για χάρη του οποίου υποτίθεται ότι γίνεται), αλλά από κάποιους καθηγητές, ιερείς και επισκόπους. Μπορούν λοιπόν οι άνθρωποι αυτοί να στερούν το δικαίωμα από το εκκλησίασμα να δοξολογήση, να ευχαριστήση και να ικετεύση τον Τριαδικό Θεό, με τις ίδιες λέξεις που χρησιμοποίησαν όλοι οι θεοφόροι Πατέρες μας; Πολύ φοβούμαστε ότι θα οδηγήσουν με τον τρόπο αυτό σε διχασμό το εκκλησιαστικό πλήρωμα.

Ο απλός λαός στην πλειονότητά του δεν επιθυμεί τις μεταφράσεις, έστω και αν δεν είναι σε θέση να καταλάβη καλά τα λειτουργικά κείμενα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η εγκύκλιος της Αρχιεπισκοπής, που ώριζε να διαβάζεται το Ευαγγέλιο και μεταφρασμένο στην θεία Λειτουργία, δεν στάθηκε δυνατόν να εφαρμοσθή λόγω της αντιδράσεως του κόσμου.

ΣΥΓΧΥΣΗ ΑΠΟ ΠΟΛΛΕΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

Ένα άλλο πρακτικό ζήτημα, στο οποίο ίσως δεν έχει δοθή η απαιτούμενη προσοχή, είναι ότι, άπαξ και ανοίξη η θύρα για τις μεταφραστικές προσπάθειες, θα αρχίση αμέσως και ο ανταγωνισμός και διχασμός μεταξύ των επιδόξων μεταφραστών. Ήδη σε μία Μητρόπολη είναι γνωστό ότι κυκλοφορούν δύο μεταφράσεις της Θείας Λειτουργίας, με πολλές και μεγάλες διαφορές μεταξύ τους. Αλλά ακόμη και μία μετάφραση να επικρατούσε σε όλο τον ελληνικό χώρο -πράγμα αδύνατον-, μετά από παρέλευση μιας δεκαετίας περίπου θα εθεωρείτο πλέον ξεπερασμένη, σύμφωνα με τα κριτήρια των οπαδών της μεταγλώττισης, λόγω της εξέλιξης της γλώσσας. Και είναι απρόβλεπτες όλες οι συνέπειες της απώλειας της καθιερωμένης λειτουργικής γλώσσας, την οποία θέλει να επιφέρη ο ου κατ’ επίγνωσιν μεταρρυθμιστικός ζήλος.

Με αφορμή την αναφορά των δύο ανωτέρω μεταφράσεων της Θείας Λειτουργίας, αναφέρουμε με πολλή λύπη μας, ότι σ' αυτές (καθώς και σε άλλες μεταφράσεις λειτουργικών και αγιογραφικών κειμένων της ίδιας Μητροπόλεως) υπάρχουν δυστυχώς πολλά και σοβαρότατα λάθη. Η υπόδειξή τους ξεφεύγει από τα όρια του παρόντος άρθρου. Θεωρούμε όμως ότι το σοβαρότερο λάθος είναι αυτή η όλη τάση για μεταγλώττιση των ιερών κειμένων (διότι τα επί μέρους γραμματικά, συντακτικά, τυπογραφικά, παρανοήσεως, ή και θεολογικά, λάθη μπορεί κάποτε να διορθωθούν).

ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΕΤΣΙΘΕΛΙΚΑ

Το θλιβερότερο όμως στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι οι εν λόγω μεταφράσεις επιβάλλονται να τελούνται από τους Ιερείς της Μητροπόλεως. Και βέβαια δεν ρωτήθηκε καθόλου το πλήρωμα των πιστών. Δικαιολογημένα λοιπόν τίθεται το ερώτημα: Για ένα τόσο σοβαρό θέμα δεν θα έπρεπε πρώτα να πάρη απόφαση η Εκκλησία συνοδικώς (αν όχι Πανορθόδοξη Σύνοδος, τουλάχιστον το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ή έστω η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος); Μπορεί ο καθένας που θεωρεί ακατανόητη και ξεπερασμένη τη λειτουργική γλώσσα να συντάσση μία μετάφραση και να την εκδίδη; Οπωσδήποτε αυτό είναι θέμα που υπερβαίνει τα στενά όρια μιας Μητροπόλεως και αφορά όλους τους Ορθοδόξους Έλληνες.

Στην ιστορία της Ελλαδικής Εκκλησίας παρουσιάστηκαν ανάλογα φαινόμενα, το 1834 (όταν η Βιβλική Εταιρεία εξέδωσε την Αγία Γραφή σε μετάφραση του Νεοφύτου Βάμβα) και το 1901 (τα λεγόμενα Ευαγγελικά). Και στις δύο περιπτώσεις η Ιερά Σύνοδος απέρριψε τις μεταφράσεις. Η σχετική απόφαση πέρασε στο ελληνικό Σύνταγμα του 1911 (άρθρο 2, παραγρ. 2) και τροποποιήθηκε στην αναθεώρηση του Συντάγματος το 1976 ως εξής: «Το κείμενο της Αγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτο. Η επίσημη μετάφραση σε άλλο γλωσσικό τύπο απαγορεύεται χωρίς την έγκριση της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος και της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη» (άρθρο 3, παραγρ. 3). Τί περισσότερο χρειάζεται για να πεισθούν για την έλλειψη νομιμότητος όσοι προβαίνουν σε αυθαίρετες μεταφράσεις (όχι μόνο της Αγίας Γραφής αλλά και της θείας Λειτουργίας και των άλλων ιερών κειμένων), τις εκδίδουν και, το χειρότερο, τις επιβάλλουν;

ΝΑ ΕΠΕΜΒΕΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ

Με πόνο ψυχής παρακαλούμε την Ιερά Σύνοδο να λάβη κάποια απόφαση που θα θέση τέρμα στην εκκλησιαστική αυτή αναρχία και θα πάρη μία ξεκάθαρη θέση στην ολοένα αυξανόμενη τάση μεταγλωττίσεως των λειτουργικών κειμένων. Ας αποσυρθή κάθε είδους μετάφραση από την θεία Λατρεία, και ας χρησιμοποιηθή μόνο ως ερμηνευτικό βοήθημα στο κήρυγμα και την κατήχηση. Η εγκατάλειψη της λειτουργικής γλώσσας, με την οποία προσευχήθηκαν όλοι οι άγιοι Πατέρες μας, στην θεία Λατρεία - όπου είναι η τελευταία περιοχή ζωντανής χρήσεώς της- θα σημάνη την οριστική αποκοπή των συγχρόνων Ελλήνων από τις ρίζες της παραδόσεώς μας, με τεράστιες αρνητικές συνέπειες. Η ευθύνη όλων μας είναι μεγάλη.

Υπογράφουν οι κατωτέρω Αγιορείτες Ιερομόναχοι με τις συνοδείες τους:

Ιερομόναχος Γρηγόριος, Ιερόν Κελλίον Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, Καρυές

Ιερομόναχος Αρσένιος, Ιερόν Κελλίον Γενεσίου της Θεοτόκου «Παναγούδα», Καρυές

Ιερομόναχος Ευθύμιος, Ιερά Καλύβη Αναστάσεως του Κυρίου, Καψάλα

Πρόγραμμα Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου

ΣΑΒΒΑΤΟ 17 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΕΥΗΝΟΧΩΡΙΟΥ
Όρθρος - Αρχιερατική Θεία Λειτουργία - Χειροτονία εις διάκονον του κ. Σεραφείμ Franchini


ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ
Όρθρος - Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος

19:30 μ.μ. - ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ (ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ)
Σχολή Γονέων


ΔΕΥΤΕΡΑ 19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
19:00 μ.μ. - ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ ΑΓΡΙΝΙΟΥ
Σχολή Γονέων


ΤΡΙΤΗ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
10:00 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ
Γενική Ιερατική Σύναξη


ΠΕΜΠΤΗ 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
19:30 μ.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΜΑΡΟΥΛΑΣ
Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ
Όρθρος - Αρχιερατική Θεία Λειτουργία - Χειροτονία εις πρεσβύτερον του διακόνου π. Γεωργίου Φλώρου


ΚΥΡΙΑΚΗ 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2010
07:30 π.μ. - ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΜΑΡΚΟΥ ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΟΥ (ΚΑΨΩΡΑΧΗΣ)
Όρθρος - Αρχιερατική Θεία Λειτουργία