Κλήρος και Επανάσταση

Δημοσιεύουμε στη συνέχεια την παρουσίαση, από τον πολιτικό επιστήμονα κ. Κωνσταντίνο Χολέβα, του αφιερώματος με τίτλο «ΚΛΗΡΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, Η Εκκλησία στον Αγώνα του 1821» που περιλαμβάνεται στο 34ο τεύχος του Περιοδικού ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ.

Ο κ. Χολέβας είναι τακτικός συνεργάτης του περιοδικού μας και δημοσίευσε την παρουσίαση αυτή στις στήλες της εβδομαδιαίας εκκλησιαστικής Εφημερίδος ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΛΗΘΕΙΑ.

ΚΛΗΡΟΣ  ΚΑΙ  ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

(Ένα αφιέρωμα του περιοδικού

της Ι. Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας)

Κωνσταντίνος Χολέβας- Πολιτικός Επιστήμων

Το περιοδικό ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ της Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας μάς επιφυλάσσει συνήθως ευχάριστες εκπλήξεις. Καλαίσθητο, με προσεγμένη ύλη, φροντίζει να συνδυάζει θέματα Ορθοδόξου Πνευματικότητος και Ελληνικής Ιστορίας με την τρέχουσα επικαιρότητα, την σεμνή παρουσίαση των δραστηριοτήτων της Μητροπόλεως και του Σεβ. Μητροπολίτου κ. Κοσμά. Αξίζουν συγχαρητήρια στον Πανοσ. Αρχιμ. Αναστάσιο Καντάνη και στον κ. Ιωάννη Εμίρη για την επιμέλεια  και για το αποτέλεσμα που προβάλλει με σύγχρονο τρόπο τις παραδοσιακές αξίες μας.

Εν όψει του εορτασμού των 200 ετών από την κήρυξη της Ελληνικής Επαναστάσεως το τεύχος Σεπτεμβρίου του περιοδικού περιλαμβάνει ένα εκτενές αφιέρωμα στο θέμα: Κλήρος και Επανάσταση. Στο αφιέρωμα ανθολογούνται κείμενα παλαιοτέρων αλλά και συγχρόνων συγγραφέων, όπως του Φώτη Κόντογλου, του αοιδίμου Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου, Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών, του αειμνήστου Δημητρίου Αινιάνος, του μακαριστού π. Γεωργίου Μεταλληνού, του αειμνήστου Σαράντου Καργάκου, του Φωτάκου Χρυσανθόπουλου, υπασπιστού του Θ. Κολοκοτρώνη, του Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ.Χρυσοστόμου, του  Δημητρίου Πανοπούλου, του Γεωργίου Σούρλα, της Δρος Ειρήνης Αρτέμη και του υπογράφοντος Κωνσταντίνου Χολέβα

Τα πρόσωπα που προβάλλονται είναι ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο Άγιος Εθνομάρτυς Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄, ο Εθνομάρτυς Επίσκοπος της Εξόδου  Ρωγών Ιωσήφ, ο π. Άνθιμος Αργυρόπουλος, δηλ. ο ιερεύς που όρκισε πολλά μέλη της Φιλικής Εταιρείας, ο Θεσσαλός λόγιος και κληρικός Άνθιμος Γαζής κ.ά.

Από το βιβλίο «Πονεμένη Ρωμιοσύνη» του αειμνήστου αγιογράφου, λογοτέχνη και ευσεβούς Ορθοδόξου Χριστιανού Φώτη Κόντογλου στο περιοδικό ανθολογείται το κλασικό  κείμενο «Η αγιασμένη Επανάσταση». Θυμίζω τις πρώτες παραγράφους από το κείμενο που ολόκληρο μοσχοβολά λιβάνι και αγιοκέρι:

«Η Ελληνική Επανάσταση είναι η πιο πνευματική επανάσταση που έγινε στο κόσμο. Είναι αγιασμένη.

Η επανάσταση γίνεται τις περισσότερες φορές από κάποιες υλικές αιτίες, που είναι η σκλαβιά, η στέρηση, η κακοπέραση, τα βασανιστήρια, η περιφρόνηση. Η λευτεριά είναι η θεότητα που λατρεύει ο επαναστάτης, και γι’ αυτή χύνει το αίμα του. Μα τη λευτεριά, πολλές φορές, σαν την αποχτήσει ο επαναστάτης, δεν τη μεταχειρίζεται για πνευματικούς σκοπούς, αλλά για να χαρεί την υλική ζωή μονάχα.

Κοντά στην υλική ζωή έρχεται και η πνευματική, μα τις περισσότερες φορές για πνευματική ζωή θεωρούνε οι άνθρωποι κάποιες απολαύσεις που είναι κι αυτές υλικές, κι ας φαίνονται σαν πνευματικές. Ένας επαναστάτης της γαλλικής επανάστασης, να πούμε, θεωρούσε για πνευματικά κάποια πράγματα που, στ’ αλήθεια, δεν ήτανε πνευματικά.

Αυτός ήθελε ν’ αποχτήσει τη λευτεριά, για να κάνει αυτά που νόμιζε πως είναι σωστά και δίκαια για τη ζωή των ανθρώπων σε τούτο τον κόσμο μοναχά, δηλαδή για την υλική ζωή τους, μη πιστεύοντας πως υπάρχει τίποτ’ άλλο για να το επιδιώξει ο άνθρωπος. Γι’ αυτό λέγω πως, για τις περισσότερες επαναστάσεις, οι αιτίες που τις κάνανε να ξεσπάσουνε σταθήκανε υλικές, και η ελευθερία που επιδιώξανε ήτανε προορισμένη να ικανοποιήσει μονάχα υλικές ανάγκες.

Η ελληνική όμως Επανάσταση είχε μεν για αιτία και τις υλικές στερήσεις και τη κακοπάθηση του κορμιού, όπως η κάθε επανάσταση, αλλά, απάνω απ’ αυτές τις αιτίες, είχε και κάποιες που είναι καθαρά πνευματικές. Και πνευματικό, κατά τη γνώμη μου, αληθινά πνευματικό, είναι ό,τι έχει σχέση με το πνευματικό μέρος του ανθρώπου, με τη ψυχή του, δηλαδή με τη θρησκεία...».

Από το παρατιθέμενο κείμενο του Αρχιεπισκόπου και ιστορικού Χρυσοστόμου Παπδοπούλου επιλέγω ένα χαρακτηριστικό απόσπσμα:

«Δια της ελληνικής παιδείας προελήφθη (σ.σ.. αποφεύχθηκε, την προλάβαμε) η αφομοίωσις των δουλωθένων Ελλήνων προς τους κατακτητάς, δι’ αυτής διεσώθησαν η θρησκεία και αι παραδόσεις αυτών, η γλώσσα και η εθνική συνείδησις. Η δε διάσωσις αύτη αποτελεί εν των θαυμασιωτέρων γεγονότων της ελληνικής ιστορίας, ούτινος κύριος παράγων υπήρξε η Εκκλησία,  και η υπ’ αυτής υποστηριχθείσα παιδεία».

Ο Φωτάκος Χρυσανθόπουλος στα Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επανατάσεως καταγράφει  το κλίμα που επικρατούσε στις αρχές του 1821, όπως το έζησε ο ίδιος:

«Οι αρχιερείς εσυγχωρούσαν εις τους ιερείς να διαβάζουν εις τας εκκλησίας παρακλήσεις νύκτα και ημέραν προς τον Θεόν δια να ενισχύση τους Έλληνας εις τον μέλλοντα αγώνα. Και εις τους πνευματικούς δε και εις τους άλλους κληρικούς εσυγχώρησαν να παρακινούν κατά την εξομολόγησίν των τους Έλληνας εις την Επανάστασιν και να την θεωρούν ως συγχωρεμένην θρησκευτικώς. Διότι ο Θεός όλους τους ανθρώπους έπλασεν ελευθέρους. Πολλοί δε μάλιστα των αρχιερέων, ως ο Έλους Άνθιμος, έκαμαν επίτηδες και ευχάς, τας οποίας έδιδαν εις τους ιερείς των επαρχιών των, και τας εδιάβαζαν μετά την παράκλησιν» .

Κλείνω με λίγα λόγια για τον Εθνομάρτυρα Επίσκοπο Ρωγών Ιωσήφ από το σχετικό άρθρο της Δρος Ειρήνης Αρτέμη:

«Ο ίδιος συνέβαλε αποφασιστικά στο σχέδιο της Εξόδου (του Μεσολογγίου), αλλά ήταν σε αυτούς που γύρισαν πίσω. Αντιστάθηκε τρεις ημέρες στον Ανεμόμυλο και όταν οι Οθωμανοί εισήλθαν στον χώρο του έβαλε φωτιά στην πυριταδοποθήκη και ανατινάχθηκαν όλοι μαζί. Δυστυχώς δεν σκοτώθηκε με την έκρηξη όπως πολλοί άλλοι αγωνιστές. Βρέθηκε αιμόφυρτος και πυρίκυστος από τους Τουρκοαιγυπτίους. Όταν κατάλαβαν ποιος ήταν άρχισαν να τον βρίζουν και να τον φτύνουν. Ο Ιμπραήμ έδωσε εντολή να τον κρεμάσουν.... στις 13 Απριλίου 1826». 

Χειροτονία Διακόνου στην Ιερά Πόλη Μεσολογγίου

Στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου ιερούργησε την Κυριακή των Αγίων Πάντων (14 Ιουνίου 2020), ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Κοσμάς. Κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο Σεβασμιώτατος, χειροτόνησε στον πρώτο βαθμό της Ιερωσύνης τον κ. Βασίλειο Μεταξούλη.

Ο νέος διάκονος έλαβε το μοναχικό όνομα Αμφιλόχιος, προς τιμήν του νέου Αγίου της Εκκλησίας μας, Αμφιλοχίου Μακρή, του Γέροντος της Πάτμου. Είναι πτυχιούχος της Θεολογικής Σχολής του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου των Αθηνών, ενώ για πολλά έτη διακόνησε με αγάπη στις Κατασκηνώσεις και τη νεότητα της Ιεράς Μητροπόλεως.

«Οι μεγάλοι αγώνες των Αγίων της Εκκλησίας είναι το παράδειγμα για την Ιερωσύνη, που θα προσπαθήσω να ακολουθήσω σ’ όλη την επίγεια τη ζωή μου. Γνωρίζω, ότι ο δρόμος δεν θα είναι γεμάτος με ροδοπέταλα… ότι θα σηκώσω τον προσωπικό μου σταυρό, αλλά θα θυμάμαι ότι μεγάλος σταυρός σημαίνει μεγάλη Ανάσταση», τόνισε κατά την προσφώνησή του ο χειροτονούμενος π. Αμφιλόχιος. Ευχαρίστησε τους γονείς του Κωνσταντίνο και Ευρώπη και την οικογένεια του, τον πνευματικό του πατέρα π. Επιφάνιο, τους πνευματικούς αδελφούς, αλλά και όσους στάθηκαν κοντά του, τον στήριξαν σε όλη τη ζωή του και με τον τρόπο τους τον ετοίμασαν γι΄ αυτή την μοναδική ώρα της χειροτονίας. Ιδιαιτέρως αναφέρθηκε στην μεγάλη πατρική αγάπη και στην πνευματική υποστήριξη του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου κ. Κοσμά.

Στην αντιφώνησή του ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης, λαμβάνοντας αφορμή από την τιμή της εορτής των Αγίων Πάντων, μίλησε για την μίμηση των Αγίων, οι οποίοι «είναι τα καλύτερα μέλη της ζωής, τα καλύτερα μέλη του ανθρωπίνου Γένους. Οι Άγιοι είναι οι καρποί της Αναλήψεως του Κυρίου μας και της Αγίας Πεντηκοστής. Είναι η απόδειξις της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος. Μόνο η Ορθόδοξος Εκκλησία έχει Αγίους, επί Γης αγγέλους και ουρανίους ανθρώπους. Μακάρι όλοι να μελετούσαμε, να μπορούσαμε να εντρυφήσουμε στα Συναξάρια, στους βίους των Αγίων, γιατί τότε θα βλέπαμε το θείο μεγαλείο του Κυρίου και Θεού μας Ιησού Χριστού… θα έλαμπε ο κόσμος ολόκληρος».

Τονίζοντας ο Σεβασμιώτατος τον αγώνα για την αγιότητα, προέτρεψε τον νέο διάκονο να είναι κατά την ιερατική του ζωή, διαρκής η έγνοια και διαρκής η προσπάθεια για την κατάκτηση της αγιότητος, αφού αυτή τη σημαντική ημέρα Πάντων των Αγίων εισέρχεται στο Μυστήριο της Ιερωσύνης.

 «Σήμερα ο κόσμος δεν παραδέχεται μιά τέτοια απόφαση, ένα παλληκάρι με χαρίσματα, με πανεπιστημιακή παιδεία, να εισέρχεται στο τιμημένο ράσο», τόνισε ο Σεβασμιώτατος, εξηγώντας: «Μακάρι να γνώριζαν τι σημαίνει αυτό και οι άλλοι νέοι... Εσύ, έρχεσαι στην Ιερωσύνη γιατί η καρδιά σου αγάπησε τον Τριαδικό Θεό, γιατί θέλησες να Τον δοξολογείς και να Τον διακονείς σε όλη σου τη ζωή.. γιατί θέλεις να επιτύχεις με βεβαιότητα την κατά Χάριν Θέωση.. γιατί θέλεις να διακονήσεις τον εκλεκτό λαό του Θεού, τους αδελφούς Χριστιανούς. ..Όπως οι Άγιοι, διάλεξε κι εσύ την στενή Πύλη και τον δύσβατο δρόμο για να παλέψεις, να σταυρώσεις το εγώ σου και να οδηγηθείς, με προσευχή και συνεχή μετάνοια, στην ένωση με το Θεό, με τον Εσταυρωμένο και Αναστάντα Κύριο».

Ο Μητροπολίτης, προέτρεψε τον νέο διάκονο να ακολουθεί την υπακοή στον Πνευματικό, αφού όπως επεσήμανε του «έδωσε η Αγία Εκκλησία το όνομα Αμφιλόχιος. Ο Άγιος Αμφιλόχιος ο νέος, είναι σύγχρονος Άγιος που έζησε στις ημέρες μας με πολύ ταπείνωση, και καλείσαι μαζί με τα τόσα πολλά χαρίσματά του, να μιμηθείς το μεγάλο παράδειγμα της υπακοής του».

Τέλος, ο Σεβασμιώτατος συνεχάρη το νέο διάκονο για την απόφασή του να ακολουθήσει την ιερατική του κλίση και να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στη διακονία του Θεού. Συνεχάρη και ευχαρίστησε τους γονείς του, οι οποίοι προσέφεραν το παιδί τους στο Ιερό Θυσιαστήριο της Εκκλησίας του Χριστού, ενώ ευχήθηκε και άλλοι να μιμηθούν το παράδειγμα του π. Αμφιλοχίου.

 

 

Ιερά Παράκληση για τις Πανελλήνιες Εξετάσεις

Η έναρξη των Πανελλαδικών Εξετάσεων έγινε σήμερα, 15^η Ιουνίου 2020. Σε πολλούς Ι. Ναούς της Ιεράς Μητροπόλεώς μας αυτές τις ημέρες τελείται ο Παρακλητικός Κανόνας προς την Υπεραγία Θεοτόκο, ενώ αναπέμπονται δεήσεις για την ενίσχυση και τον φωτισμό των μαθητών της Γ’ Λυκείου που διαγωνίζονται στις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Κοσμάς, χοροστάτησε στην Ιερά Παράκληση που τελέσθηκε στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, το μεσημέρι της Κυριακής 14 Ιουνίου.

Στην Παράκληση συμμετείχαν αρκετοί μαθητές και μαθήτριες, οι οποίοι έσπευσαν να ζητήσουν την χάρη της Παναγίας μας και να ενισχυθούν στον αγώνα των εξετάσεων. Παρόντες και πολλοί γονείς με την δική τους αγωνία.

Ο Σεβασμιώτατος προσέφερε στα παιδιά ως Ευλογία την εικόνα του Χριστού και ευχήθηκε ολόψυχα να επιτύχουν τους στόχους τους. Τόνισε όμως ιδιαίτερα, πως δεν κρίνεται το πάν στη ζωή τους από αυτές τις εξετάσεις. Προέτρεψε όλους και όλες να έχουν εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού, να κάνουν με συνέπεια την προσπάθειά τους, ενώ και αν ακόμα αποτύχουν να μην ξεχνούν ότι ο Θεός θα είναι δίπλα τους. Πάντοτε Εκείνος είναι έτοιμος να τους βοηθήσει στην ζωή τους και να τους επιδείξει δρόμους σταδιοδρομίας και επιτυχίας, αρκεί να παραμένουν με σταθερότητα μέσα στην Εκκλησία.